Formaldehyd – co to za substancja i gdzie można ją znaleźć?

Dla wielu z nas składniki opisujące zawartość lakierów hybrydowych brzmią co najmniej tajemniczo. Formaldehyd zdobył sporą rozpoznawalność, jednak jest to raczej zła sława. Dlatego postanowiliśmy przybliżyć Ci cechy charakterystyczne tej substancji. Bierzemy pod szkło powiększające formaldehyd - w czym się znajduje i czy rzeczywiście jest się czego obawiać?

Związki chemiczne są nieodłączną częścią naszej codzienności. Są obecne w produktach pielęgnacyjnych, ubraniach, żywności, a nawet w powietrzu. Niektóre, jak formaldehyd, funkcjonują jednocześnie jako ważne ogniwo w technologii i potencjalne zagrożenie. Warto poznać jego właściwości, zastosowania i wpływ na zdrowie, zwłaszcza w kontekście produktów do paznokci. W dzisiejszym artykule prześwietlimy formaldehyd - co to za substancja, na czym polega jego szkodliwość i na jakie czerwone flagi warto zwracać szczególną uwagę?

Czym jest formaldehyd i jakie ma właściwości chemiczne?

Formaldehyd - co to jest? To związek chemiczny, znany także jako aldehyd mrówkowy. Najczęściej występuje w formie roztworu wodnego formaliny, zawierającej około 37% formaldehydu. Charakteryzuje się on zdolnością do łączenia się z innymi cząsteczkami i ma silne działanie bakteriobójcze i grzybobójcze, dlatego jest wszechstronnie wykorzystywany w przemyśle, m.in. w produkcji żywic syntetycznych, plastiku, tkanin oraz w kosmetologii. W temperaturze pokojowej jest to bezbarwny gaz o ostrym i duszącym zapachu.

Formaldehyd w życiu codziennym – gdzie jeszcze go znajdziemy?

Formaldehyd ma naprawdę szerokie zastosowanie. Używa się go do produkcji materiałów budowlanych i mebli (np. izolacji termicznej, płyt wiórowych, klejów), w produktach gospodarstwa domowego (np. detergentach), w produkcji tekstyliów, czy kosmetyków. Formalina ma też zastosowanie w medycynie. Używa się go do dezynfekcji narzędzi. Co ciekawe, nawet nasze organizmy wytwarzają niewielkie ilości tej substancji.
Formaldehyd - jak usunąć jego nadmiar z pomieszczeń, np. po remoncie, lub używaniu chemikaliów? Pomocne będzie używanie oczyszczacza powietrza z filtrem węglowym, połączone z regularnym wietrzeniem.

Jakie funkcje pełni formaldehyd w lakierach do paznokci?

Przez wiele lat wykorzystywano formaldehyd jako utwardzacz płytki paznokcia. Reaguje on z białkami keratynowymi, które budują paznokieć, dzięki czemu płytka staje się twardsza, mniej łamliwa i bardziej odporna na uszkodzenia mechaniczne. Z tego powodu był składnikiem wielu odżywek i baz wzmacniających.
Jak już wspomnieliśmy, formaldehyd zapobiega rozwojowi bakterii i grzybów. Dlatego wykorzystano tę właściwość do konserwacji lakierów, aby zapewnić im dłuższą trwałość i większą higienę użytkowania.
Niestety, z czasem okazało się, że korzyści formaldehydu ustępują niepokojącym skutkom ubocznym. Początkowe “utrwalenie” po dłuższym czasie stosowania mogło skutkować pogłębieniem kruchości paznokci. Jakie jeszcze niepokojące objawy zwróciły uwagę Komisji Europejskiej na tę substancję?

Dlaczego formaldehyd wzbudza kontrowersje w kosmetyce?

Formaldehyd wykazuje szkodliwość i może mieć negatywny wpływ na zdrowie, dlatego też po latach używania go w lakierach hybrydowych, zostały na niego nałożone ograniczenia.
Formalina może powodować zatrucie i podrażniać skórę, oczy i drogi oddechowe, wywoływać łzawienie, pieczenie, kaszel czy duszności. Takie objawy są szczególnie wzmożone u osób skłonnych do alergii lub po prostu w słabo wentylowanych pomieszczeniach.
To jednak nie wszystko! Formaldehyd wykazuje rakotwórczość, co potwierdziła Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC). Dotyczy to głównie ekspozycji inhalacyjnej w wysokich stężeniach i przez długi czas (np. w pracy).
Wreszcie, zauważono, że ta substancja jest silnym alergenem kontaktowym. Kiedy niewprawiona osoba zaleje skórki hybrydą, może doprowadzić do reakcji uczuleniowej, która objawia się zaczerwienieniem, swędzeniem, pieczeniem, pęcherzykami. Alergia na formaldehyd jest trwała.
Wszystkie te czynniki doprowadziły do zakazania stosowania czystego formaldehydu w hybrydach w 2019. Może jednak pojawiać się w formie donorów tej substancji. W takich wypadkach formaldehyd, czyli HCHO i jego obecna norma w maksymalnym stężeniu jest bardziej restrykcyjna i wynosi 0,001% (10 ppm). Do 2022 roku stężenie to nie mogło przekroczyć 0,05% (500 ppm).

Czy można uniknąć formaldehydu w codziennych produktach?

Ze względu na jego wszechobecność, całkowite uniknięcie formaldehydu jest niezwykle trudne. Na szczęście w przypadku manicure’u, sytuacja jest nieco bardziej klarowna, ponieważ możemy wybierać lakiery hybrydowe hipoalergiczne, w których użycie tej konkretnej substancji zostało wykluczone. Możesz wybrać np. nasze bazy hybrydowe hipoalergiczne o właściwościach przedłużających, w modnych kolorach i z drobinkami oraz topy hybrydowe hipoalergiczne, np. w wersji matowej, no wipe lub brokatowej. Aby całkowicie zminimalizować używanie hybryd o mocnych składach, sięgnij po gotowe zestawy hipoalergiczne uzupełnione o płyny i preparaty hipoalergiczne, takie jak np. delikatniejszy dla skóry i paznokci cleaner.