Budowa paznokcia, czyli elementy i ich funkcje

Paznokcie, zarówno u dłoni, jak i stóp, to nie tylko element dekoracyjny, ale przede wszystkim ważna część naszej anatomii. W tym artykule przyjrzymy się budowie paznokcia, jego składowi chemicznemu, funkcjom, a także wpływowi różnych czynników na ich stan zdrowia oraz najczęściej występującym chorobom paznokci.

Jak zbudowany jest paznokieć?

Budowa paznokcia naturalnego to fascynujący przykład skomplikowanej architektury naszego ciała. Każdy paznokieć składa się z kilku kluczowych elementów, które wspólnie tworzą jego unikalną strukturę. Na początek warto zwrócić uwagę na płytkę paznokcia - tę twardą, zewnętrzną część, którą widzimy na co dzień. Jest ona zbudowana z warstw komórek naskórka, które stały  się stwardniałe dzięki wysokiej zawartości keratyny.

Pod płytką paznokcia znajduje się łożysko paznokcia, czyli warstwa skóry, do której płytka jest mocno przyczepiona. Wokół płytki paznokcia widoczne są wały paznokcia, które pełnią ważną rolę ochronną, zabezpieczając boki i nasadę paznokcia przed uszkodzeniami oraz przedostawaniem się zanieczyszczeń.

Nie można także zapomnieć o macierzy paznokcia, często niewidocznej, ale niezwykle ważnej, znajdującej się pod skórą u nasady paznokcia. To stamtąd wyrastają nowe komórki, które stopniowo przesuwają się do przodu, tworząc płytę paznokcia. Macierz jest odpowiedzialna za kształt i grubość paznokcia, a jej uszkodzenia mogą prowadzić do trwałych zmian w jego strukturze.

Z kolei skórki i naskórek otaczające paznokieć nie tylko dodają estetycznego wyglądu, ale przede wszystkim chronią macierz i łożysko paznokcia przed infekcjami. Dodatkowym, często pomijanym elementem, jest grzbietowa strona płytka paznokcia, która stanowi jej najgłębszą warstwę i jest bezpośrednio połączona z końcówkami nerwowymi, co zwiększa wrażliwość dotyku palca.

Skład chemiczny paznokcia

Skład chemiczny paznokcia jest ciekawym tematem, który pomaga zrozumieć, dlaczego paznokcie są takie odporne i wytrzymałe. Głównym składnikiem paznokcia jest keratyna, która stanowi aż 95% jego masy. Keratyna to rodzaj białka, które występuje również w skórze, włosach oraz rogówce oka. Jest to białko o wyjątkowej strukturze, która sprawia, że paznokcie są twarde i odporne na uszkodzenia.

Oprócz keratyny, paznokcie zawierają także inne składniki. Woda stanowi około 25% masy paznokcia i jest istotna dla utrzymania jego elastyczności. Minerały, takie jak wapń i żelazo, pełnią rolę w utrzymaniu zdrowego wyglądu paznokci i ich odpowiedniej twardości.

Istotnym aspektem składu chemicznego paznokcia są także lipidy, czyli tłuszcze. Lipidy odgrywają rolę w ochronie paznokcia przed utratą wilgoci i nadmiernym wysychaniem. Dzięki nim paznokcie są elastyczne i mniej podatne na rozdwajanie się.

Funkcje paznokci i ich poszczególnych elementów

Paznokcie nie są tylko ozdobą. Ich główną funkcją jest ochrona końców palców dłoni i stóp. Dodatkowo, paznokcie ułatwiają wykonywanie precyzyjnych czynności oraz zwiększają wrażliwość dotyku. Każdy element paznokcia, od płytki po łożysko, odgrywa ważną rolę w tej ochronie i funkcjonalności. Dlatego tak ważna jest prawidłowa budowa paznokcia podczas przedłużania. Siły działąjące na płytkę muszą rozkładać się tak, by nie była ona narażona na uszkodzenie, a przy tym długość paznokci była wygodna i komfortowa. Źle wykonana budowa paznokcia przedłużonego będzie prowadzić do łamania paznokci, co może spowodować uszkodzenie łożyska, a nawet macierz paznkcia.

Co wpływa na stan zdrowia paznokci

Stan zdrowia paznokci może być determinowany przez wiele czynników. Do najważniejszych należą dieta bogata w witaminy i minerały, odpowiednia higiena oraz unikanie nadmiernych uszkodzeń mechanicznych. Ważne jest także unikanie kontaktu z agresywnymi środkami chemicznymi, które mogą uszkadzać strukturę paznokci.

Jeśli samodzielnie wykonujesz manicure przestrzegaj zasad higieny. Używaj zdezynfekowanych lub jednorazowych produktów. Pamiętaj, że nawet na plinikczku którego używasz tylko ty, mogą rozwijać się bakterie. Uważaj, aby wał paznokcia nie został zabrudzony podczas aplikacji bazy hybrydowej lub lakieru. Zalanie skórek jest to bowiem jedną z najczęstszych przyczyn uczulenia na hybrydę.

Na zdowie paznokci ma także wpływ prawidłowe usuwanie lakierów hybrydowych. Długie moczenie w acetonie może znacznie osłabić płytkę, a za pomocą pilnika łatwo o przepiłowanie płytki. Najlepszą i najbezpieczniejszą metodą usuwania hybrydy jest frezarka. Ważne jednak, by stosować odpowiedni rodzaj frezów do paznokci i dostosować obroty. 

Najczęstsze choroby dotykające paznokcie

Paznokcie, choć małe i często pomijane w codziennej pielęgnacji, mogą być narażone na różnorodne schorzenia. Poznanie najczęstszych z nich to pierwszy krok do zachowania zdrowych i estetycznie wyglądających paznokci.

Jednym z najczęstszych problemów są grzybice paznokci, charakteryzujące się zmianą koloru, pogrubieniem oraz łamliwością paznokci. Grzybice są zakaźne i mogą być przenoszone w miejscach publicznych, takich jak baseny czy siłownie. Ważna jest szybka reakcja i leczenie, ponieważ nieleczona grzybica może prowadzić do trwałego uszkodzenia płytki paznokcia.

Łamliwość i rozdwajanie się paznokci to kolejny powszechny problem. Może być on wynikiem niedoborów witaminowych (szczególnie witamin z grupy B, A, C, D, E oraz żelaza i cynku), ale też nadmiernej ekspozycji na wodę i środki chemiczne, czy nieodpowiedniej pielęgnacji. Regularne stosowanie odżywek wzmacniających i ograniczenie kontaktu z agresywnymi substancjami może znacząco poprawić kondycję paznokci.

Zmiany barwy paznokci to kolejny sygnał, na który warto zwrócić uwagę. Żółknięcie może być spowodowane paleniem tytoniu lub stosowaniem ciemnych lakierów bez bazy, ale też może wskazywać na problemy zdrowotne, takie jak choroby wątroby. Czarne lub ciemne plamy pod paznokciem mogą być natomiast objawem urazu, ale w niektórych przypadkach także poważniejszych stanów zdrowotnych.

Paronychia, czyli zapalenie skórek wokół paznokci, jest często wynikiem infekcji bakteryjnych lub grzybiczych. Objawia się zaczerwienieniem, obrzękiem i bólem wokół paznokcia, a czasem także gromadzeniem się płynu. Leczenie polega na stosowaniu antybiotyków lub antygrzybiczych preparatów, w zależności od przyczyny zapalenia.

Oprócz wymienionych, istnieje wiele innych schorzeń, takich jak onycholiza, czyli odwarstwianie się płytki paznokcia od łożyska. Wszystkie te dolegliwości wymagają odpowiedniej diagnozy i leczenia, dlatego przy pierwszych objawach warto skonsultować się z dermatologiem lub podologiem.

PRZECZYTAJ TEŻ: 

JAKA BAZA NA CIENKIE PAZNOKCIE? 3 PROPOZYCJE WZMACNIAJĄCYCH BAZ

ONYCHOLIZA PAZNOKCIA PO HYBRYDZIE? PRZYCZYNY I LECZENIE

WYBAWIENIE DLA ŁAMLIWYCH PAZNOKCI. BAZA KAUCZUKOWA DO PRZEDŁUŻANIA